Empire Total War

Merhabalar, bu yazım Empire Total War oynayan, oynamak isteyen yada ben bu oyundan hiçbirşey anlamadım diyenler için küçük bir tanıtım ve kılavuzdur. Yazıyı giriş, sistemler, incelikler ve sorunlar şeklinde 4 ana başlıkta toparladım. Biraz uzun olabilir fakat çok şey öğreneceğinize eminim. Yararlı olmasını dilerim.

Giriş

Creative Assembly’ın total war serisi shogunla başladı, malesef o döneme yetişemedim ama zamanında baya oynandığını birçok kez okudum. Sonrasında Medieval ile Türkiye’de birçok oyuncunun gönlünde taht kurdu. Eminimki bir çok pro oyuncularımız yetişti o dönemde ve turnuvalar yapılsa dereceler elde edeceğimize eminim. Şimdi Dünya Silkroad Online turnuvasında 2. Olmamız gibi. (gngwc) Sonrasında Rome total war ile biraz şaşkınlığa uğradık, istediğimiz o basitlik biraz kaybolmuştu fakat savaş içi görüntüler efsaneleşmişti. (en azından herkes öyle diyordu çünkü ben otomatik yaparım savaşları) Yine çok sevildi, direk herkes oyunda değişiklik yapıp Türklerle oynamaya çalıştı. Sonrasında birçok expansion ve Medieval 2 ile seri devam etti.

Total war serilerini oynayanlar farketmiştir ki, hepsi birbirine benzerdi ve orta çağda geçiyordu.

Şimdi herşey değişiyor, yeni çağda oynuyoruz, çok farklı bir ordu sistemi, ekonomik sistem, yeni dünya, ticaret yolları, savaş tarzları ve deniz savaşları hiçbirşeyin eskisi gibi olmayacağını gösteriyor.
Eski oyunculardansanız eminimki oyunu ilk açtığınızda “bu ne ya!” diyebilirsiniz ve hoşunuza gitmeyebilir. Fakat sonrasında çok farklı tat alıp işte beni zorlayan oyun budur diyeceksiniz, çünki son patch ile düşmanlar iyice agresifleşti. Lafı uzatmadan oyunun sistemlerini kısaca anlatmaya başlayalım.

---

Harita sistemi;

Oyunun haritasında büyük farklılıklar var. Öncelikle eskisi kadar şehir göremiyorsunuz. Büyük şehirleri göz önüne almışlar. Destek nasıl göndericez diye düşümeyin bile, çok yakın değilse gönderemezsiniz. Ayrıca stratejik defans taktikleriniz zorlansın diye şehir parçalara ayrılmış. Kale yani asıl şehir bir yerde, farm bir yerde, townlar bir yerde duruyor. Kaleyi aldığınızda şehri ve diğer hedeleri otomatik alıyorsunuz. Fakat düşmanın ekonomisini batırmak için askerlerinizi o binalara sokup çıkardığınızda orası zarar görüyor ve düşman tamir etmediği sürece gelir getirmiyor. Aynısı sizin içinde geçerli. Özellikle ruslar çok pislik yapıyor.
Diğer bir farklılık ise townlar. 4 farklı town var hepsinin ayrı bir işlevi var tabiki. Okul yaparsanız teknoloji geliştirirsiniz, kahve dükkanı yada hamam falan açarsanız halk daha mutlu olur yada şehrin özelliğine göre bir meslek binası (tekstil, maden, biber üretimi fln) yada dininizi yaymak uzere cami-kilise yapabilirsiniz. Başlangıçta fazla town yok fakat sonradan populasyon arttıkça çıkacaktır. İleride bunu değiştireyim işlevi kalmadı derseniz binayı tıklayın sağda yak gibi bir buton olacaktır yakıp farklı bina yapabilirsiniz.
Onun dışında Hindistan ve Amerika (çok daha ayrıntılı şekilde) olaya girmiş. Amerika sandığınız gibi kolay değil hatta açıkcası beni baya mağdur ettiler. Ayrıca ticaret yolları (trade) eklenmiş, belirli yerlerde özel alanlara girip ticaret yapabiliyorsunuz. Ticaret sisteminde daha ayrıntılı anlatacağım.

Teknoloji sistemi

Oyuna sonradan eklenen ve aslında çokda beğendiğim bir sistem teknoloji sistemidir. Sağ alttaki menüde aşağıdan soldan 2. Butondan teknoloji menüsünü görebilirsiniz. Yeni çıkan şehirlerden birkaç tanesini (en güzeli 6 sonradan 4 e indirin) okul (school) yapın. Her bina kendince yeni teknoloji üretecektir sizin seçtiğiniz alanda. Bir daldan gittiğinizde otomatik gerisini götürmek isteyecektir isterseniz dur şunu yap önce diyebilirsiniz. Askeri alanda, ekonomi alanında ve sosyal alanda reformlar yapabilirsiniz.
Yalnız bir alanda ilerlerken mesela askeri alanda biraz ilerlediniz, yeni bina açılacaktır o binayı üretmeniz gerekiyor, üretmezseniz yeni teknolojiler açılmaz. Benim tavsiyem önce hafif ekonomi sonrasında askeri ve en sonunda sosyal alanda ilerlemektir. İlk 2 okulu ekonomiye verin sonrasında askeri ve diğer alanlara dağıtın.

Teknolojiye önem verin çünki ileride büyük orduyla gidip yenildiğinizde bu askerler ne yapıyor dersiniz. Dediğim gibi yeni bir çağdayız ve silahlar konuşuyor, kim daha hızlı şarj edip sağlam vurursa o ordu kazanır.

Bina sistemi

Eskisi gibi her şehre bina abanmamıza artık gerek yok. Küçük şehirlerde kendine yetecek kadar ve büyük şehirlerde en son teknolojide binalar olmalı. Gözden kaçan birşeyde yollardır, yollara önem veriniz. Onun dışında binalarla fazla uğraşmıyorsunuz aslında.

Ordu sistemi

En başında dediğimiz gibi artık tüfeklerimiz var bu sebeple atlılar ile piyadelerin arasındaki fark azaldı. Oyun başında genelde bir büyük ordu ve bir komutan ile başlıyoruz onun sonrasında abartı komutanımız olmuyor uzun bir süre. Taki askeri alanda ilerleyip komutanı normal bir asker gibi çıkarana dek. Oyun başlarındada “orduya komutan ata” seçeneği olsa da, sağlam para istiyor ve o durumda ona para vereceğinizi pek sanmıyorum. Askerlerin güçleri kafanızı başta karıştırabilir, ne diyor ne yazıyor diye başlangıçta kasmayın, pahalı olan iyidir mantığında olun yeterli. Fakat bu oyunda farkettiğim bir özellik var ki, ordu upkeep cost’ u yani toplam ordunun gideri önceki oyunlara göre çok daha fazlalaştırılmış, fazla ordunuz varsa ekonomi direk çöküyor. Genellikle bir tarafa yönelin 1-2 şehirden asker basın ve şehri almaya bakın çok sağlam ekonominiz yoksa heryerden asker basayım mantığı ile batarsınız. İlk oyunumda bu şekilde batırdım Osmanlıyı..

Bunların dışında en önemli gelişme şehirleri korumak ve isyan çıkmaması için 1-2 tane ordu bırakırdık ya artık gerekmiyor otomatik olarak oyun kalenin boyutuna göre milis kuvvetleri koyuyor. Tabiki güçsüz abuk sabuk insanlar oluyor ama ordunuzu sadece savaş için yönetiyorsunuz kafanız karışmıyor.

Deniz sistemi

Deniz Medieval 1 de önemliydi fakat abartı bir kolaylık sunuyordu. Deniz parçalara ayrılmıştı ve eğer o parçalarda geminiz var ise ve düşman gemisi yoksa orduyu direk taşıyıp uzaklara indirebiliyordunuz tek turnde. Tüm dünya sahillerini alıp gemiyle doldurunca Mısırdan İngiltereye ordu çıkarmanın zevkini tadardınız. Malesef bu kalktı, aslında gerçekçi oldu ama özlemiyor değilim. Neyse, bu oyunda gemilere 10 kat daha önem vermeniz gerekiyor. Birazdan anlatacağım ticaret sistemi için aşırı önemlidir bu. Ticaretin yapılabilmesi için yollar vardır ve bu yollar düşman tarafından kesilirse direk ticaret kesilir. Hele ki, anaşehire giden yol kesilmişse vay halinize. O sebeple bir an evvel denize önem veriniz. Aynı şekilde ticaret merkezlerindeki o yerlere sağlam donanma ile gidiniz. Yine townlarda olduğu gibi 4 farklı port sistemi var hepsini bilmesem de trade için, tamir için, fishing için ve sağlam donanma için portlar var. Fishing populasyonu ve geliri biraz arttırır, trade ve diğerleri zaten malum.

Herhangi bir orduyu denize indirecekseniz sağlam donanmayla indirin, düşmanlar direk hucum edip gemileri indirirse, ordu sağlam yüzüp karaya çıkamıyor. Gemiyi kenara getirip orduyuda gemiye tıklarsanız ordu denize iner, aynı şekilde istediğiniz karaya gelip orduyu seçip karayı gösterirseniz işaret değişecek ve ordu inecektir.

Ekonomi sistemi

Oyunun en önemli bölümüdür. Gelir 3 farklı yoldan gelir bir tanesi tamamen muammadır. Vergi gelirleriniz, Ticaret gelirleriniz ve diğerleri diye görünür. Giderler ise ordu upkeep cost, şehir muhafızları (niye bu adı koyduysam) yada milislerden ve bina asker üretiminden oluşuyor.
Vergiyi her kıta için ayrı belirliyorsunuz, şehir şehir farklılık yok, 2 ayrı sınıf (class) var. Fakirler zenginler diyeyim..Ayrı politikalar uygulayabilrisiniz. Şehirlerde 0 ve üstünde sorun yok fakat eksi olunca isyan kokuları geliyor eksiler coşarsa isyan çıkıyor. Bu sebeple vergi ayarlarına dikkat edin ve sakın otomatiğe almayın.

Ekonomiyi genelde oyunun harita sistemi yüzünden es geçebilirsiniz buna dikkat edin. O küçük tarlaları (farm), madenleri teknoloji çıktığı anda geliştirin yoksa ciddi anlamda sıkıntı çekersiniz. Sürekli ordu basmayın bazen rahatladığınızda birkaç turu ekonomiye ayırın. Öncelikle geliri yüksek şehirlerde geliştirin çünki gelir ne kadar fazlaysa vergiye katkısıda artacaktır daha hızlı ilerlersiniz.

Ticaret Sistemi

Evet gelirde 2. Kalemimiz ticaret. Diğer ülkelerle yapabileceğiniz kadar ticaret anlaşması yapın, hatta gerekirse para, teknoloji verin. Verdiğiniz parayı birkaç el içinde zaten kazanacağınız için sorun olmayacaktır. Düşman gemileri tarafından ticaret yollarınızın kesilmemesi için büyük donanmalarınızın belirli yerlerde beklemesi gerekiyor. Bunlardan en önemlisi cebelitarık boğazıdır. Bunun dışında Dünyada’ki ticaret yollarına büyük donanma ile birlikte tradeshipler göndermeniz gerekiyor. Ne kadar yer kaparsanız o kadar ticaretiniz gelişir. Tabi gittiğinizde herkes hoşgeldin demeyecektir, büyük donanmalarıyla orayı korumaya çalışacaklardır.

Oyunda bazen ticaret yollarım temiz, yeşil renkte niye ticaret gelirim düştü diyebilirisiniz. Ticaret yaptığınız ülkenin ana portu bloke edilmiştir düşmanı tarafından, ya da yollara yeterince dikkatli bakmıyorsunuzdur.

---

Genel oyun sistemi

Diğer sistemde anlatamadığım farklılıklar ise şöyle.
İmam, ajan, assasin siz istediğinizde çıkmıyor townlarda çıkan binaların seviyelerine göre çıkıyor. Fakat sabotaj yada birini öldürmek baya zorlaştırılmış genelde ajanları gelen orduların seviyelerini görmek için kullanıyoruz.
Diplomasi oldukça güzelleşmiş, küçük ülkeleri muhafaza altına alabiliyorsunuz, ticaret anlaşmaları teknoloji anlaşmaları yapabiliyorsunuz ve bunlar için eskisi gibi elçi göndermenize gerek yok.
Oyunda önceki gibi monarşi, yarı monarşi yada cumhuriyet var. Fakat işin güzelliği bakanlar kurulunu görebiliyorsunuz. Ve hepsinin belirli dereceleri (rank) ve artılı eksili bonusları var. Bunlar oyunun gidişhatını oldukça etkiliyor ve istediğinizi kovabiliyorsunuz. Monarşi ise hepsini kovabilirsniz bir elde, fakat cumhuriyet de her turnde bir kişi atılabiliyor ve 8 yılda bir seçim oluyor. Aynı şekilde hükümetin popularitesini görebilirsiniz. Aşağıda soldan size verilen görevleri, hangi şehirleri almanız gerektiğini görebilirsiniz. Yada ülke prestijinize bakabilirsiniz.

Cumhuriyeti istediğiniz anda ilan ettirebilirsiniz! Şu şekilde tabiki;
Anaşehir dışındakilerin vergisini (tax) kaldırın. Anaşehiri ise fulleyin, oradaki halk isyan edecektir ve halkı tercih ederseniz halkın isyan ordusunu siz yöneteceksiniz. Yani bir ellik ülkenin idaresi elinizden çıkacak tek bir ordunuz olacak. Onunla anaşehri aldığınızda, akıllıysanız anaşehirde asker bulundurmuyor olursunuz, cumhuriyet ilan edildi diye yazı çıkacaktır ve faydasını göreceksiniz.

İncelikler

Yazıda kısaca belirttim ama burada da maddeler halinde sıralamakta fayda var.

• Sürekli ordu basmayın ekonomiye öncelik verin, binaları upgrade edin.
• Uzun süre 6 school ile takılın sonrasında yıkıp crafta çevirin çünki şehirlerde mutsuzluğu arttırır teknoloji binaları.
• Olabildiğince 1 yada 2 ülkeyle savaş halinde olun ve ticaret yollarınızı kesmelerine izin vermeyin.
• Amerika’da toprağınız varsa ordu direk basın ve az kişiyle gitmeyin, çünkü bu insan sürüsü bitmiyor.
• Vergileri otomatik yapmayın ve yeni aldığınız yerlerde halk sakinleşene kadar vergiyi kaldırın.
• Oyunda bir bug var tek şehiri kaldıysa düşmanın dışardaki orduyu sallayın direk anaşehri alın ülke biterse o ordu rebel olarak kalmaz direk kaybolur. Belkide bug değildir bilerek yapmışlardır ama önceden yoktu sonuçta..
• Hangi şehre saldırsam diye düşünüyorsanız önce geliri yüksek şehirlere dalın orada bir süre ordu tutacağınız için anca dengeler.
• Cumhuriyeti erken ilan etmekte fayda var.

Sorunlar (Bug)

Çoğunuzun illegal oynadığını, bir çok sorun yaşadığını sürekli patchlerle save lerle uğraştığını biliyorum. Hepsini bende yaşadım, sonunda isyan ettim orjinal aldım steam’ den. Çoğu sorunum bitti fakat yeniden sorun yaşadım.
İllegal oynayanlar için;
Oyunu kurmadan önce ekran kartınızın update’ini ve directx i güncelleyin. Sonrasında patchleri ve soundfixleri güzelce araştırın ve uygun olanı insanlarca kabul edileni indirin. Sonrasında gerekli fixleri uygulayın. Yine sorun yaşayacaksınız ama ilk haliyle oynamaktan daha iyidir tavsiye ederim.

Orjinal oynayanlar için;
Steam otomatik update ettiği için fazla birşey yapmıyoruz, tek güzel yanı direk yeniden kurabilmek yada eski saveden başlamak oluyor. Multiplayer henüz deneyemedim çalıştığım için vaktim ancak single player’a kalıyor. Ama büyük avantaj.
Çökme sebepleri ise kısaca şunlar; (her oyunda her pc de farklı bir neden)

• Bazen komutanı oynatınca
• End turne basıp bir ülkede mallık çıkınca (o ülke bayrağındayken çöker hep)
• Herhangi bir başkent yada şehir alınca çökebilir
• Bir save’inizi açmaya çalıştığınızda (hatta arkadaşım hicbir save’i acamıorum artık dedi, o tam mahvoldu.)

İleride yeniden bakıp gerekli düzenlemeler yapabilirim, yorumlayıp artı eksi yanlarını iletirseniz yada kendi bilgilerinizi paylaşırsanız çok sevinirim. Başarılar ve iyi eğlenceler dilerim ☺

Listeniz.net olarak Yunus YURTBAKAN‘ a hazırladığı bu inceleme yazısı için teşekkür ederiz.
Listeniz.Net